Op deze pagina zullen onder andere selectiemiddelen als de psychologische test, het assessment center en het grafologisch onderzoek worden besproken. Het is zeker geen uitputtend overzicht maar geeft een goed beeld van hetgeen je te wachten kan komen te staan.
Als onderdeel van de selectieprocedure, meestal voor of na het eerste gesprek, bestaat de mogelijkheid dat je een test moet maken. Doorgaans is dit reeds van tevoren in de advertentie vermeld. Behalve tijdsbesparing zijn er voor de werkgever meer voordelen verbonden aan het gebruik van tests. Een sollicitant die net iets beter is toegerust dan een ander, kan voor een bedrijf in enkele jaren tijd een aanzienlijk groter rendement opleveren. Een test die zo'n werknemer kan selecteren is dus van groot belang. Bovendien kost het een bedrijf veel geld en moeite om een niet of minder functionerende arbeidskracht te trainen of te vervangen.
Je dient je te beseffen dat deze tests slechts een onderdeel van de selectieprocedure zijn. Samen met andere onderdelen, zoals de sollicitatiebrief, het curriculum vitae, de selectiegesprekken, eventuele referenties geeft een test een totaalbeeld. Het meest gangbaar is de psychologische test, al dan niet aangevuld met één of meer dagen in een assessment center. Verder kun je worden onderworpen aan een grafologisch onderzoek. Daarnaast kan een antecedentenonderzoek ingesteld worden of een verklaring van goed gedrag worden gevraagd.
De meest bekende en de meest gebruikte test is de psychologische test. Het doel van een psychologisch onderzoek is een beter inzicht te verkrijgen in karakter en gedrag - en daarmee geschiktheid - van de verschillende kandidaten. Een psychologisch onderzoek wordt afgestemd op de eigenschappen en capaciteiten die nodig zijn om een bepaalde functie goed te kunnen uitoefenen. De test behoort in de advertentie te zijn aangekondigd.
De psychologische test bestaat uit twee gedeelten. Ten eerste, een schriftelijk deel, waarin je binnen een bepaalde tijd een aantal oefeningen moet doen. Daarnaast zal er een gesprek plaatsvinden met een psycholoog. Deze laatste stelt op grond van beide onderdelen een rapport over je op. Met een psychologische test hoopt men meer te weten te komen over onder meer je intelligentie, analytisch vermogen, creativiteit, sociale vaardigheden, taalgevoel enz. Het psychologisch onderzoek bestaat meestal uit drie verschillende soorten tests: kennis- en intelligentietests, persoonlijkheids- of beroepsgerichte prestatietests en algemene ontwikkeling- en schoolkennistests. Een intelligentietest behoort vrijwel altijd tot een van de onderdelen van het onderzoek: de uitslag van deze test is de beste voorspeller van toekomstig functioneren gebleken. Bij deze test toetst men taalvaardigheid, concentratievermogen, waarnemingsvermogen, abstract denken, logisch denken en het vermogen tot ontwikkelen en toepassen van probleemoplossende strategieën. Bij de persoonlijkheidstest worden je persoonlijkheidskenmerken gemeten, zoals belastbaarheid, uithoudingsvermogen, dominantie enz. Verder onderzoekt men belangstellingen/interessen en specifiek beroepsgerichte eigenschappen, zoals commerciële vaardigheden en organisatietalent, of communicatieve vaardigheden. Bij dit soort tests geef je op een vragenlijst aan in hoeverre een bepaalde uitspraak op je van toepassing is. Je algemene kennis wordt bijvoorbeeld getest aan de hand van het schrijven van een opstel. Het schriftelijke gedeelte duurt meestal een hele dag en wordt middels het invullen van formulieren afgenomen. In het gesprek met de psycholoog worden de schriftelijke tests doorgenomen en wordt aandacht geschonken aan het werk dat je in de betreffende functie zult gaan verrichten, aan je belangstelling, je achtergronden en je motivatie voor de functie.
De laatste tijd wordt de waarde van een psychologische test sterk in twijfel getrokken. De kosten voor de werkgever zijn onevenredig hoog, de kwaliteit van de vragen en de voorspellende waarde van de tests worden betwist. Wat iemand op papier zegt te zullen doen, kan in de praktijk heel anders uitpakken. Daarbij komt dat de tests, doordat er momenteel zoveel oefenmateriaal en cursussen voor handen zijn, aan objectiviteit hebben ingeboet. Het maken van een psychologische test is nooit verplicht. Indirect wel, omdat een weigering kan worden geïnterpreteerd als een terugtrekking uit de sollicitatieprocedure.
Voorbeelden
Op het schriftelijke gedeelte van de test is een goede voorbereiding mogelijk. Er zijn enkele boekjes met oefeningen in de omloop. Ook al krijg je niet precies dezelfde vragen, door te oefenen raak je bedreven in de oefeningen, zal je minder snel in tijdnood raken en kun je oplossingsstrategieën ontdekken bij lastige vragen. Hieronder volgen een aantal voorbeelden.
INTELLIGENTIETESTS
De niveau's van intelligentietesten kunnen sterk verschillen. Hieronder volgen een aantal voorbeelden van de verschillende mogelijkheden.
Cijferreeksen:
Deze test bestaat uit reeksen getallen, waarin een systematische verandering is aangebracht. Je moet proberen de regelmaat van deze verandering te ontdekken en de reeks op dezelfde wijze met twee getallen voort te zetten.
3 6 10 13 17 20 24
Deze reeks wordt opgebouwd door afwisselend 3 en 4 bij het laatste getal op te tellen. De reeks moet dus worden voortgezet met 27 en 31. Op dezelfde manier kan er sprake zijn van optellingen, aftrekkingen, vermenigvuldigingen of delingen.
Regelmaat ontdekken en herstellen:
In een reeks van getallen, letters of symbolen moet je de regelmaat ontdekken. Eén getal, letter of symbool hoort niet in de reeks thuis. Deze moet je er uit halen.
c W e T g R i P k
De kleine letters staan van links naar rechts in alfabetische volgorde waarbij telkens een letter is overgeslagen. Bij de hoofdletters is het net andersom. De hoofdletter W past niet in de reeks.
Analogieën vormen:
Bij het vormen van analogieën gaat het om het leggen van relaties tussen begrippen en het vormen van begrippenparen. Hier moet je de relatie tussen twee woorden bepalen. Vervolgens moet je uit de antwoorden het woordenpaar kiezen waartussen eenzelfde relatie bestaat.
schilder - verf
Antwoorden:
- bakker - brood
- visser - vis
- programmeur - programma
- metselaar - baksteen
Antwoord:
Verf is het materiaal van de schilder. Het goede antwoord is d.
Overeenkomsten en verschillen:
Bij dit onderdeel moet je zoeken naar overeenkomsten en verschillen tussen begrippen en symbolen.
Overeenkomsten tussen begrippen:
Wat hebben een
lijsterbes - beuk - eik - linde gemeen?
Antwoord: "Bomen" is niet voldoende. "Loofbomen" is beter en "inheemse loofbomen" nog beter.
Verschillen tussen symbolen:
Er worden bijvoorbeeld 5 symbolen afgebeeld waarvan er 1 niet in het rijtje thuishoort.
Waarnemingsvermogen en geheugen:
Bij dit onderdeel test men vooral je concentratievermogen. Tabellen, afbeeldingen en teksten moeten gedurende een beperkte tijd in het geheugen worden geprent. Daarna volgen een aantal vragen. Men geeft je bijvoorbeeld een aantal adressen en vraagt je naar de postcode, plaatsnaam enz. Je kunt hierbij kiezen uit telkens drie alternatieven.
Logische gevolgtrekkingen en volgorden:
Uit een reeks van symbolen of begrippen moet je de samenhang en het systeem ontdekken. Daarna moet de reeks worden aangevuld met het symbool of begrip dat de reeks logisch voortzet. Hiervoor moet je uit vier symbolen of begrippen de juiste kiezen.
Volgorde:
- bruiloft
- confirmatie
- doop
- begrafenis
Antwoord:
Oplossing: c - b - a - d (chronologische volgorde).
Ruimtelijk voorstellingsvermogen:
Je krijgt een figuur met vlakken en stippellijnen te zien. Vervolgens dien je aan te geven welke vorm gevormd wordt als de vlakken langs de stippellijnen gevouwen worden.
Bij deze tests gaat het om je concentratievermogen, belastbaarheid en organisatievermogen.
Symbolen herkennen:
Uit een onoverzichtelijk geheel van symbolen, letters of getallen moet je er van een bepaalde soort binnen zeer korte tijd zoveel mogelijk vinden en op de juiste wijze indelen. Je moet hierbij vooral economisch te werk gaan.
- U kruist alle driehoekige figuren aan met een streepje rechts en links
- U kruist alle vierkante figuren aan met een streepje boven en links
- U kruist alle ronde figuren aan met een streepje rechts en onder
Wanneer er, zoals in het voorbeeld, meerdere symbolen worden gevraagd, concentreer je dan eerst op het eerste symbool en daarna op het volgende.
Tekstvergelijking:
Je krijgt bijvoorbeeld twee adressenlijsten voor je. De eerste lijst moet je vergelijken met de tweede en de fouten in de tweede lijst moet je aangeven. Per regel geef je het aantal fouten aan. In elk adres kunnen nul, één of meer fouten zitten.
Letters in de juiste volgorde plaatsen:
Groepen van vier of vijf letters vormen, wanneer men ze in de juiste volgorde rangschikt een woord. Er komen alleen enkelvoudige zelfstandige naamwoorden voor, geen vreemde woorden of afkortingen. Het woord vorm je in gedachten en in de gegeven lettergroep streep je de eerste letter van het woord door. Heb je de keuze uit twee dezelfde letters in een groep, dan kan willekeurig worden doorgestreept. Voor deze opgave geldt een tijdslimiet, omdat alleen de juiste oplossingen tellen kan men lettercombinaties die moeilijkheden opleveren beter overslaan.
E K O K
Antwoord:
KOEK, K naar keuze doorstrepen.
Sommentest:
Van jou als sollicitant wordt verwacht dat je de grondbeginselen van de rekenkunde, inclusief de tafels van vermenigvuldiging beheerst. Bovendien veronderstelt men bij deze test kennis van de wiskundige terminologie (vakuitdrukkingen) en rekenkundige symboliek (wortels, machten enz.). Het gebruik van rekenmachines is doorgaans niet toegestaan. Het gaat er bij deze test echter vooral om dat je efficiënt en systematisch werkt. Bij een aantal sommen mogen de antwoorden niet schriftelijk worden berekend: hoofdrekenen dus!
Van een getal trek ik 80 af. Ik houd 1/10 deel van 80 over. Wat is het oorspronkelijke getal?
Antwoord:
88
Zorgvuldigheid en organisatievermogen:
De testpsycholoog wil aan de hand van de resultaten van een aantal tests vaststellen in welke mate zorgvuldigheid van werken te lijden heeft onder tijdsdruk, stress en de schijnbare zinloosheid van de opgaven.
In vierkanten moeten afwisselend in omvang toenemende of afnemende cirkels worden getekend. Gummen is niet toegestaan. Er wordt gecontroleerd met een sjabloon.
Organisatievermogen:
Je moet bij deze test bijvoorbeeld aan de hand van een aantal gegevens, als boekhoudkundig medewerker van een groothandel voor twintig klanten de jaaromzet-bonus berekenen en dit vervolgens in een tabel verwerken. Bij deze oefeningen kun je schriftelijk berekeningen en aantekeningen maken. Je manier van berekeningen en aantekenen, je klad, wordt in de beoordeling meegenomen.
Technisch inzicht:
Enige kennis van de natuurkunde en inzicht in natuurkundige wetten is vereist. Kennis van formules is niet nodig. Ambieer je een technisch beroep, dan is het raadzaam een aantal hoofdstukken uit je natuurkundeboek door te nemen.
Stalen hamers met houten stelen: met welke hamer wordt het grootste slageffect bereikt
- Een zware hamer met een korte steel
- Een lichte hamer met een korte steel
- Een lichte hamer met een lange steel
Antwoord C
Persoonlijkheidsvragenlijst:
De persoonlijkheidsvragenlijst bestaat uit een verzameling uitspraken. Je moet bij elke uitspraak aangeven in hoeverre u het er mee eens bent. Kies hierbij één van de vijf antwoordcategorieën, die aangegeven zijn op het antwoordformulier.
Ik heb een hekel aan niets doen.
- Helemaal niet mee eens
- Overwegend mee oneens
- Niet mee eens en niet mee oneens
- Overwegend mee eens
- Helemaal mee eens
Antwoord:
Je kunt het beste een antwoord uit het midden kiezen. Wanneer u het echt niet weet kies je voor optie c.
Bij deze test is het van belang dat je beschikt over een goede kennis van spelling en interpunctie, rekenkunde en van technische samenhangen en processen. Op de toets van de algemene ontwikkeling is het moeilijk voorbereiden, de vragen kunnen de meest uiteenlopende gebieden bestrijken. Vaak vraagt men je een opstel over een bepaald onderwerp te schrijven. Het is daarom aan te bevelen, als je dat al niet doet, tijdens de weken voor de test de actuele gebeurtenissen in de verschillende media goed te volgen en je op de hoogte te stellen van de jongste geschiedenis. Hieronder volgt een aantal voorbeelden van ieder onderdeel. Zorg ervoor dat je minimaal een keer geoefend hebt met het schrijven van een opstel. In de praktijk blijkt het sommigen nogal tegen te vallen om binnen een beperkte tijd een samenhangend verhaal van een aantal pagina's op papier te zetten. Ben je gewend om met de PC te werken pas dan helemaal goed op.
Algemene ontwikkeling:
- Wat is het meervoud van "academicus"?
- Hoe komen de gaten in de Emmentaler kaas?
- Waar komt het militaire gebruik van salueren vandaan?
Antwoorden:
- Academici
- Vorming van gassen tijdens de rijping
- Gebruik uit de riddertijd, omhoogschuiven van het vizier voor/na toernooi
Geschiedenis/politiek:
- Hoeveel leden telt de Tweede Kamer?
- Waarvoor staat de "A" in "CDA"?
- In welk jaar werd Suriname onafhankelijk?
Antwoorden:
- 150
- Appèl
- 1975
Aardrijkskunde:
- Waarom zijn er aan de noordkust van Rusland nauwelijks belangrijke havens?
- Wat valt op aan de grens tussen de Verenigde Staten en Canada?
- Hoe heten de hoofdsteden van Turkije en Oostenrijk?
- Tot welk(e) land(en) behoren de Middellandse Zee-eilanden Sardinië en Corsica?
Antwoorden:
- Korte ijsvrije tijd
- een rechte lijn, geen natuurlijke grens
- Ankara en Wenen
- Italië en Frankrijk
Biologie:
- Waar staat koolzaad om bekend?
- Hoeveel gram weegt een koolmees ongeveer?
- Bepaalde lichaamscellen groeien nadat ze zijn verwoest, door bijvoorbeeld alcohol, niet meer aan. Welke cellen zijn dit?
- Uit hoeveel procent water bestaat het menselijk lichaam?
Antwoorden:
- Vetgehalte
- Ca. 17 - 20 gram
- Lever en hersenen
- ± 64%
Natuurkunde / techniek:
- Volgens welk systeem werken klopboormachines?
- Welke stoffen of elementen zijn er behalve ijzer nodig voor de vorming van roest?
- Tot welk natuurwetenschappelijk vakgebied behoren mechanica en optica?
- In twee pannen op hetzelfde fornuis kookt water. In pan 1 kookt het water al 10 seconden, in pan 2 kookt het water al 100 seconden. In welke pan is de temperatuur van het water het hoogst?
Antwoorden:
- Gelijktijdig draaien en hameren
- Water, waterstof en zuurstof
- Natuurkunde
- Dezelfde temperatuur
Wiskunde:
Voor de oefeningen waarbij je rekenvaardigheid wordt getoetst is het nodig dat je de grondbeginselen van de rekenkunde - optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen enz. - goed beheerst. Daarnaast is een gedegen kennis van het wegwerken van haken in rekenkundige opgaven, machtsverheffen, worteltrekken, breukberekeningen en het omzetten van maten gewenst. Zakrekenmachines zijn niet toegestaan. Voor de redactiesommen, sommen waarin je wiskundige samenhangen moet onderkennen en ontcijferen, komt kennis van de volgende rekenwijzen goed van pas: procentberekening, renteberekening, omrekenen van recepten, gemengde opgaven, distributie-opgaven, verhoudingen, tijdsbestekken berekenen, gemiddelden berekenen, schaalberekening, regel van drieën, vergelijkingen en de stelling van Pythagoras.
Meetkunde:
Je kennis van lengten, vlakken en lichamen wordt getoetst. Oefen de verschillende berekeningsformules voor onder meer vierkanten, parallellogrammen, ellipsen, kubussen en dergelijke. Sla er je oude wiskundeboek eens op na.
Een trapezium heeft een grondlijn van 18,0 cm. De tegenoverliggende zijde is 12,0 cm. lang. Hoe lang is de middellijn?
a. 16,0 cm. b. 15,0 cm. c. 14,0 cm.
Antwoord:
b.
Spelling:
Foutloos schrijven is niet zo snel te leren en moeilijk te oefenen. Raadpleeg een woordenlijst van de Nederlandse Taal:
Het groene boekje of
Het goede boekje.
HET GESPREK MET DE PSYCHOLOOG
Een persoonlijk gesprek met een psycholoog is een belangrijke manier om informatie te verzamelen. De inhoud van het gesprek hangt af van de functie waarvoor je wordt getest. De volgende thema's kunnen aan de orde komen: studie- en arbeidsverleden (prestaties/mislukkingen), persoonlijke achtergrond, wensen, belangstelling, ambities en motivatie voor en visie op de betreffende functie. Verplaats je bij de beantwoording van de vragen in je toekomstige werkgever: wat verwacht hij van de nieuwe functionaris, welke eigenschappen moet je accentueren? In het gesprek met de psycholoog kunnen ook de schriftelijke tests worden doorgenomen.
TIPS VOOR DE VOORBEREIDING OP EEN PSYCHOLOGISCHE TEST
- Informeer van tevoren welk 'gezag' er aan de test wordt gegeven. Is de test van doorslaggevend belang, of dient deze als ondersteunend advies?
- Zorg dat je fit bent, een psychologische test duurt doorgaans een hele dag en je moet snel en geconcentreerd werken.
- Maak je niet te zenuwachtig. Oefening: sluit je ogen en stel je voor dat je bezig bent een test te maken. Probeer je hartslag onder controle te krijgen.
- Haal wat oefenmateriaal uit de bibliotheek of de boekwinkel. Zo ontwikkel je snelheid en weet je wat je kunt verwachten. Je vaardigheden kun je trainen.
- Leer de (oefen-)testen niet uit je hoofd. Je krijgt niet precies dezelfde vragen tijdens de eigenlijke test. Met het oefenen kun je wel de 'systemen' doorgronden.
- Wanneer je besluit te gaan oefenen, doe dit dan ruim van tevoren en neem een dag voor de test rust.
TIPS VOOR HET MAKEN VAN DE TESTS
- Beantwoord de vragen zo eerlijk mogelijk, hieruit zal blijken dat je consequent bent. De werkgever zoekt geen "supermens", maar een persoon met een "normale" persoonlijkheid en intelligentie. Enige behoedzaamheid met betrekking tot de eerlijkheid kan echter weleens nodig zijn.
- Doe zoals je gewend bent. Het komt zelden voor dat de testresultaten een volstrekt ander beeld van je zullen geven dan de interviewer reeds van je had.
- Probeer je zenuwen in bedwang te houden. Wanneer je eenmaal bezig bent zal dat best meevallen. Zie het als een sport om de test zo goed mogelijk te maken.
- Wanneer je zinnen moet afmaken, probeer dan te bedenken wat men van je verwacht. Vermijd antwoorden waaruit men een negatief zelfbeeld en pessimisme kan afleiden.
- Wanneer je moet tekenen, teken dan niet te klein en vooral duidelijk.
- Wanneer op het instructieblad niet staat aangegeven of het om een snelheids- of om een niveautest gaat, vraag hier dan naar voordat je aan de test begint. Bij een snelheidstest moet je proberen alle opgaven te maken; het is niet zo belangrijk of je fouten maakt. Bij een niveautest wordt naar het aantal goede antwoorden gekeken.
- Lees de vragen rustig door. Wanneer je een antwoord niet weet, raak dan niet in paniek, ga door naar de volgende vraag en kijk later terug naar de overgeslagen vragen. Bij multiple choice kun je beter gokken in plaats van niet invullen.
- Wanneer je de volgende drie keuzemogelijkheden hebt: ja; nee en weet niet, vermijd het laatste antwoord dan zoveel mogelijk. Men kan er onzekerheid uit verklaren. Heb je echt geen mening, vul dan wel weet niet in, omdat je anders te stellig over kan komen.
- Wanneer je een schaal moet invullen met vijf tot zeven punten variërend van helemaal mee eens tot helemaal niet mee eens probeer dan een zo evenwichtig mogelijke verdeling aan te houden.
- Open vragen moeten goed worden gelezen. Probeer te bedenken wat er van je wordt verwacht, een standaard of een origineel antwoord. Formuleer kort en krachtig, controleer je antwoord op schrijffouten en schrijf duidelijk.
- Wanneer je een observatietest, bijvoorbeeld een oefening met blokken die in elkaar passen, krijgt, probeer dan structuur aan te brengen. Beoordeeld wordt of je het probleem systematisch oplost.
- Wanneer je de test niet binnen de tijd afkrijgt, raak dan niet in paniek. De testonderdelen kunnen bijna nooit geheel en geheel juist in de daarvoor gestelde tijd worden afgewerkt. Het einde moet telkens open zijn, om maximale prestaties te kunnen vaststellen.
DE UITSLAG
Een psychologisch onderzoek duurt meestal een hele dag. Het psychologisch rapport is het uiteindelijke resultaat van de testdag. De inhoud van dat rapport is afhankelijk van de vraagstelling die aan het onderzoek ten grondslag lag. Al naar gelang de functie waar je naar solliciteert geeft de psycholoog een schets van de capaciteiten, eigenschappen en vaardigheden die voor de betreffende functie van belang worden geacht.
De uitslag van de psychologische test is uiterst vertrouwelijk. De adviezen gelden uitsluitend voor de functie waarvoor je werd getest. De resultaten mogen niet voor andere doeleinden worden gebruikt en blijven één à twee jaar geldig. Je kunt er bij je opdrachtgever op aandringen dat de resultaten van de test na gebruik worden vernietigd. Je hebt recht op inzage in het rapport dat over je gemaakt is. Je kunt de psycholoog ook vragen de inhoud van het rapport mondeling toe te lichten. Het is in je eigen belang om van deze mogelijkheid gebruik te maken, je kunt van de testresultaten leren voor de toekomst.
Op grond van het rapport wordt er advies aan de werkgever uitgebracht. Dit advies is niet bindend voor de werkgever, het legt de werkgever niet op een bepaalde kandidaat wel of niet aan te nemen. Wel worden er gradaties van meer of mindere geschiktheid aangegeven. Alvorens de psycholoog het advies opstuurt, word je in de gelegenheid gesteld hiervan kennis te nemen. Vraag de testgegevens altijd op, alvorens ze aan de werkgever worden gezonden. Je hebt er recht op. Je kunt het verstrekte advies blokkeren. Het is dan natuurlijk niet te voorkomen dat men daaruit zijn conclusies trekt. In de praktijk betekent dit dat je de baan wel kunt vergeten.
Steeds vaker wordt als aanvulling op de psychologische test gebruik gemaakt van een assessment center, een arbeidsproef. Dit geldt met name voor managementfuncties. Een assessment center is een simulatie van een werksituatie, je wordt in een situatie geplaatst waarin de werkelijkheid wordt nagebootst. Bedrijven krijgen een goed totaalbeeld van sollicitanten door hen in de meest verschillende situaties te observeren. Een groep van ongeveer acht sollicitanten wordt met een aantal observatoren één à twee dagen bij elkaar gezet. Men houdt zich bezig met rollenspelen en schijnvergaderingen, hierbij wordt het gedrag van de kandidaten nauwlettend in de gaten gehouden en beoordeeld door een psycholoog en soms toekomstige collega's: wie neemt de initiatieven, wie durft creatief te zijn, wie doet zijn mond te weinig of juist teveel open, enz.
Voorbeelden
Je moet een postmap afhandelen en daaruit de prioriteiten destilleren, je moet een vergadering voorbereiden, een memorandum opstellen of een brief dicteren. Ook is het mogelijk dat je gedrag in een groep wordt getoetst, vaak gebeurt dat in de vorm van een rollenspel. Je moet bijvoorbeeld een conflict tussen twee medewerkers oplossen, een slecht nieuws-gesprek voeren, onderhandelen of een klacht afhandelen. Je tegenspelers zijn acteurs of mededeelnemers.
VIDEOTEST
Een assessment center is een dure en tijdrovende bezigheid, en bovendien moeilijk te standaardiseren, voor iedere sollicitant is de gesimuleerde sitatuatie anders. Daarom maakt men tegenwoordig veelvuldig gebruik van de videotest. Dit is een gestandaardiseerde test - iedere sollicitant wordt met dezelfde scènes geconfronteerd - die slechts een half uur in beslag neemt. Op deze manier worden je communicatieve vaardigheden beoordeeld en kunnen veel van je gedragingen aan de orde komen, zoals leiding geven, empathie, onderhandelen en assertiviteit. De taak van een manager bestaat bijvoorbeeld uit het motiveren van mensen. Een leidinggevende functionaris beïnvloedt zijn personeel actief om een bepaald gedrag te bewerkstelligen en in een commerciële functie moet een koper actief worden beïnvloed om daadwerkelijk tot de koop over te gaan. Daarnaast neemt de camera ook non-verbale communicatie waar,. Denk bijvoorbeeld aan gezichtsuitdrukkingen die boosheid, irritatie of enthousiasme uitstralen, of aan eigenaardige gewoonten van mensen tijdens een gesprek die de aandacht doen verslappen. Deze non-verbale elementen wegen zwaar voor de beoordeling. Door dit gedrag vooraf te testen kan het risico worden verminderd dat iemand in de praktijk niet tegen zijn taak opgewassen blijkt te zijn. Het gedrag dat iemand laat zien in de videotest moet verder vooral worden gezien als een aanvulling, het geeft kleur aan andere informatie uit de psychologische test en de gesprekken. Je moet bijvoorbeeld schriftelijk of mondeling commentaar geven bij een op video gepresenteerde situatie, gespeeld door professionele acteurs en actrices. Na iedere scène krijg je enkele minuten de tijd om te reageren. Recht voor je staat een monitor, rechts naast je een videorecorder en links van je een camera die feilloos je reacties registreert. De volgende denkbeeldige situatie kun je bijvoorbeeld worden aangeboden via een videorecorder.
Een kennis van u geeft wekelijks een lokaal advertentieblad uit. Als eigenaar van een zaak in elektronica heeft hij daar zelf ook baat bij. U maakt puzzels voor een puzzeltijdschrift. Uw kennis heeft u gevraagd om een puzzelhoek in zijn advertentieblad te verzorgen. U bent op zijn verzoek ingegaan. Het kostte u twee uur, maar u deed het voor niets omdat u het leuk vond. U wilt het wel vaker doen, maar dan tegen de normale uurvergoeding voor dat soort zaken van € 50,- , alles inbegrepen. Een week later komt uw kennis bij u langs en vraagt of u elke week zo'n puzzelhoek wilt verzorgen, hij heeft zulke leuke reacties gehad en het kost u waarschijnlijk vrijwel geen tijd en als u uw naam er bij zet is dat meteen reclame voor u, zo stelt hij. Hoe pakt u deze zaak aan?
De video-opnamen die zijn gemaakt worden eventueel aan je werkgever getoond. Je mag de band altijd zien en deze mag niet worden gebruikt voor derden. Eventueel kun je eisen dat de band direct na gebruik wordt vernietigd. Een videotest biedt voordelen voor beide partijen. Worden er bij een bepaalde kandidaat zwakke plekken ontdekt, maar is hij verder prima geschikt voor de functie, dan wordt de opdrachtgever hierover geïnformeerd. Bij aanstelling van de kandidaat kan hier dan rekening mee worden gehouden. De eventuele tekortkomingen kunnen via praktische trainingen worden aangepakt. Uiteindelijk is niemand perfect! Oefenen met een geleende videocamera is goed mogelijk.
Het grafologisch of handschriftonderzoek beleeft weer een opleving. Toen de psychologische tests in opkomst waren, werd het grafologisch onderzoek als onbetrouwbaar opgevat. Op dit moment twijfelt men echter ook aan de betrouwbaarheid van psychologische tests. Een voordeel van een handschriftonderzoek is dat het veel goedkoper is. Wanneer er in een advertentie om een handgeschreven brief wordt gevraagd bestaat de kans dat men een grafologisch onderzoek doet. De ervaring leert echter dat men meestal slechts benieuwd is naar het handschrift, is dat netjes of niet, heeft het "karakter"? Personeelschefs vertrouwen bij het bekijken van een handschrift maar al te vaak op hun intuïtie.
Een grafoloog onderzoekt slechts het handschrift, hij bekijkt de brief niet inhoudelijk. Hij kijkt naar on- en regelmatigheden, bekijkt krullen en halen, kijkt of en hoe de letters met elkaar in verbinding staan en hoe het papier is gevuld. De wetenschappelijke analyse van de kenmerken van een handschrift gaat ervan uit, dat zich in het schrift het karakter en de eigenschappen van de schrijver manifesteren. Het handschrift bevat naast aanwijzingen over enkele kenmerkende eigenschappen, inzicht in de mens in zijn totaliteit en onderscheidt zich in dat opzicht van de psychologische test die 'slechts' karaktereigenschappen kan toetsen. Grafologische rapporten zeggen hoofdzakelijk iets over de rijpheid van de persoonlijkheid, de harmonie van het karakter, emoties, wil, gevoel van eigenwaarde, energie, doorzettingsvermogen en humor. De betrouwbaarheid van de grafologische test ligt tussen de 70 en 90%. Voor de analyse van een handschrift heeft de grafoloog minstens 1 tot 2 bladzijden handgeschreven tekst nodig. Een verdere voorwaarde is dat het schrift een bepaald ontwikkelingsniveau heeft bereikt, dus afwijkt van het 'school-handschrift'. Kenmerken waarop grafologen letten zijn: schrijfbeweging, ritme, regelmatigheid, wijdte, richting, druk van het schrift, boven- en onderlengtes, vereenvoudigingen en versieringen (van het school-handschrift), verbindingen van de op- en neerhalen en de vlakverdeling op het papier.
De grafoloog komt met een vergelijkbaar rapport als het verslag naar aanleiding van de psychologische test. Aan het onderzoek mag slechts ondersteunende waarde worden toegekend.
Bij aanstellingen bij de gemeentelijke of rijksoverheid wordt soms vooraf een 'verklaring van goed gedrag' gevraagd. Deze verklaring kun je afhalen bij het gemeentehuis. Wordt deze verklaring afgegeven, dan is daarmee verklaard dat de persoon in kwestie de laatste vijf jaar niet in aanraking is geweest met de rechter in verband met het plegen van een misdrijf. Soms volstaat men met een telefoontje met een vorige werkgever of met een bedrijf waarbij je stage hebt gelopen. Dit laatste gebeurt alleen wanneer je vooraf toestemming hebt gegeven. Ook worden je referenten nagecheckt. Licht je referenten tijdig in.
Een diepgaander onderzoek, het antecedentenonderzoek, zal plaatsvinden voor functies waarbij veiligheidsaspecten een rol spelen, bijvoorbeeld wanneer je solliciteert bij de politie of voor een functie in het leger. In dit geval komt er iemand bij je thuis om informatie omtrent je persoon in te winnen. Bovendien wordt er informatie ingewonnen over je partner. Een en ander kan soms een behoorlijke inbreuk op je privacy opleveren. In ieder geval heeft de Algemene Inlichtingen en Veiligheidsdienst (AIVD) niets met dit onderzoek te maken, zoals nogal eens wordt beweerd.
Terug naar de Carrierebank.nl
